Zeeautoriteiten waarschuwen waarom orka’s steeds agressiever worden tegen schepen

21 januari 2026

In de afgelopen jaren hebben zeeautoriteiten alarmsignalen afgegeven over de toenemende agressiviteit van orka’s tegenover schepen. Deze situatie is vooral zichtbaar in de Straat van Gibraltar, waar meer dan 600 meldingen van aanvallen of interacties zijn geregistreerd sinds 2020. Deze ongewone gedragsveranderingen van de orka’s werpen vragen op over hun motivatie en hebben gevolgen voor de maritieme veiligheid. In een periode waarin zeewateren steeds drukker worden, is het van cruciaal belang voor schippers om goed voorbereid te zijn op mogelijke ontmoetingen.

  • Onderzoekers wijzen op verandering in jachttechnieken die van generatie op generatie zijn doorgegeven.
  • 80% van de aanvallen vindt plaats tijdens daglicht, wat een trend onthult in het gedrag.
  • De meeste schade is gericht tegen roeren, wat leidt tot stuurloosheid en soms zelfs tot zinken van schepen.
  • Belangrijke veiligheidsmaatregelen zijn noodzakelijk voor schippers die deze gebieden betreden.

Waarom worden orka’s agressiever?

Het gedrag van orka’s is complex en nog niet volledig te begrijpen. Tot nu toe hebben wetenschappers geen eenduidige verklaring kunnen vinden voor de plotselinge agressie van deze dieren. Er zijn echter verschillende hypothesen. Een mogelijke oorzaak is de voedselbehoefte. De afname van natuurlijke prooidieren heeft orka’s gedwongen om hun jachtgedrag te veranderen. Dit kan hebben geleid tot de interacties met schepen, aangezien ze nu ongewone jachttechnieken toepassen die soms schadelijk zijn voor de mens.

Veiligheidstips voor schippers

Voor schippers is het essentieel om zich voor te bereiden op mogelijke ontmoetingen met orka’s. Hier zijn enkele belangrijke tips die kunnen helpen om de veiligheidsrisico’s te minimaliseren:

  • Controleer de meest recente meldingen over orka-interacties voordat je vertrekt.
  • Vermijd risicovolle gebieden, vooral tussen mei en oktober, het hoogseizoen voor orka-activiteit.
  • Neem contact op met je verzekeraar om te controleren of je voldoende dekking hebt voor schade door orka’s.
  • Blijf op een veilige afstand van gespotte orka’s en houd een goede uitkijk.

Wat te doen tijdens een aanval?

Het is belangrijk om te weten wie je moet reageren als je geconfronteerd wordt met een agressieve orka. Het volgende stappenplan kan helpen om schade te beperken:

  • Zet de motor uit en maak zo min mogelijk geluid om ‘dood te spelen’.
  • Ga zitten en hou je vast om letsel te voorkomen.
  • Informeer de kustwacht over je situatie via VHF-kanaal 16.
  • Documenteer de interactie indien mogelijk, maar let op je eigen veiligheid.

De rol van technologie

Met de opkomst van technologie zijn er nieuwe hulpmiddelen beschikbaar om schippers te ondersteunen bij het in de gaten houden van orka-activiteit. Apps zoals GT Orcas en Orcinus bieden real-time updates over orka-bewegingen en interacties, wat cruciaal kan zijn voor veilige navigatie. Door gebruik te maken van deze technologie kunnen schippers beter voorbereid zijn op onverhoopte ontmoetingen.

Het is van het grootste belang dat schippers zich bewust zijn van de veranderingen in het gedrag van orka’s en de gevolgen hiervan voor hun veiligheid op zee. Door goed geïnformeerd en voorbereid te zijn, kunnen ze de risico’s tot een minimum beperken terwijl ze genieten van de schoonheid van de oceaan.